http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6258 Mon, 18 May 2026 10:07:20 GMT 2026-05-18T10:07:20Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6276 Title: MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ CÁCH PHIÊN ÂM TỪ VIỆT BẰNG CHỮ HÁN TRONG AN NAM QUỐC DỊCH NGỮ VÀ TRONG TỨ DI QUẢNG KÝ - QUA VIỆC SO SÁNH VỚI AN NAM DỊCH NGỮ Authors: Shimizu, Masaaki Abstract: Từ khi H. Maspéro (1912) đề cập đến An Nam dịch ngữ như là một tài liệu tiếng Việt cổ quan trọng nhất trong ngữ âm học lịch sử tiếng Việt cho đến nay, E. Gaspardone (1953), Trần Kinh Hoà (1969), J. Davidson (1975), và Vương Lộc (1997) đã giới thiệu các loại văn bản và cách phiên âm từ Việt bằng chữ Hán trong tài liệu này. Theo Trần Kinh Hoà, các loại văn bản được chia làm hai hệ: những bản thuộc hệ bản Awanokuni Bunko 阿波國文庫1 có tên là An Nam dịch ngữ 安南譯語(ANDN) và một bản trong Tứ Di quảng ký 四夷廣記 có tên gọi riêng là An Nam quốc dịch ngữ 安南國譯語(ANQDN). Các loại v ăn b ản được sử dụng trong các công trình trên là như sau: Tue, 01 Jan 2008 00:00:00 GMT http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6276 2008-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6275 Title: VỊ TRÍ CỦA TIẾNG BIH TRONG CÁC NGÔN NGỮ NHÓM CHĂM Authors: Đoàn, Văn Phúc Abstract: Từ trước đến nay, khi bàn về số lượng, thành phần các ngôn ngữ trong nhóm Chăm (Chamic group), cũng như việc phân chia, sắp xếp tiếng nói của những cộng đồng cư dân thuộc nhóm ngôn ngữ này, thường có hai loại ý kiến: 1) Đa số các nhà nghiên cứu về cơ bản thống nhất với nhau rằng nhóm Chăm gồm có ít nhất 5 ngôn ngữ: Chăm, Raglai, Chru, Giarai, Êđê. 2) Tuy nhiên cũng có những người không đồng tình với ý kiến như vậy. Họ coi nhóm Chăm gồm ít nhất 6 ngôn ngữ: Chàm (Chăm), Raglai, Chru, Giarai, Êđê, và Bih (Rơmah Del, Trương Văn Sinh, 1974). Gorys Keraf - một nhà ngôn ngữ học Indonesia trong cuốn Linguistik Bandingan Historis (Ngôn ngữ học so sánh lịch sử, 1996) - đã đưa ra những quan niệm hơi khác lạ về số lượng, thành phần các ngôn ngữ Chăm. Ông cho rằng các ngôn ngữ Chăm ít nhất gồm 5 ngôn ngữ: 1- Cham (bao gồm Cham và Churu); 2- Raglai; 3- Jarai (bao gồm Giarai, Hơbau, Hơdrong, Arap); 4- Ngôn ngữ pha trộn Jarai-Rade (bao gồm các nhóm: Chur, Krung, Mdhur, Blao - Blô); 5 - Rade ('Ede) bao gồm ít nhất tiếng nói của 9 nhóm Kpa, Atham, Dle Rue, Ktul, Kadung, Drau, Mun, Bi (Pi), Relam (Rlam). Gần đây, Graham Thurgood (1998) cho rằng có lẽ cần phải coi tiếng Chăm Hroi là một ngôn ngữ riêng. Tue, 01 Jan 2008 00:00:00 GMT http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6275 2008-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6274 Title: VỀ MỘT SỐ VẦN MŨI HOÁ TRONG TIẾNG VIỆT VÀ SỰ THỂ HIỆN CỦA CHÚNG TRÊN VĂN TỰ Authors: Đoàn, Thiện Thuật Abstract: Nhìn vào lịch sử chữ Quốc ngữ, nhiều người có những ngộ nhận về sự biến đổi của chữ viết. Mỗi khi thấy cách viết ở một từ nào đó khác ngày nay thì cho đó là sự thay đổi về chữ viết. Thực ra không phải thế. Một từ vào thế kỷ XVII được ghi bằng tl, ml như tlứng, mlời, mlẽ [1] nay được viết bằng tr, l (trứng, lời lẽ) thì đó là những sự kiện của ngữ âm lịch sử chứ không phải của chữ viết. Về văn tự không có gì thay đổi vì các âm /t, l, m/ từ bấy đến nay vẫn được ghi bằng các chữ “t, l, m”. Tôi đã có dịp phát biểu ý kiến của tôi và phê phán những ngộ nhận đó [2]. Ngược lại, có những vấn đề cần phải thảo luận, đó là những từ mà từ bấy đến nay cách phát âm không hề thay đổi nhưng cách viết thì trước khác, ngày nay khác. Tue, 01 Jan 2008 00:00:00 GMT http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6274 2008-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6273 Title: THỬ TÌM HIỂU CÁCH THỨC TRI NHẬN THẾ GIỚI CỦA NGƯỜI VIỆT (TRÊN NGỮ LIỆU CÂU ĐỐ VỀ ĐỘNG VẬT) Authors: Lý, Toàn Thắng; Nguyễn, Thị Thanh Huyền Abstract: Theo Humboldt, ngôn ngữ phải được nghiên cứu trong mối quan hệ chặt chẽ với ý thức và tư duy, với văn hoá và cuộc sống tinh thần của con người. Theo ông, ngôn ngữ không phản ánh trực tiếp thế giới bên ngoài, mà nó cho thấy cái cách thức riêng của mỗi dân tộc trong việc giải thích thế giới. Ngôn ngữ khác nhau thì thế giới quan khác nhau, các ngôn ngữ khác nhau không phải là những cách biểu đạt khác nhau về thế giới mà là những cách nhìn thế giới khác nhau. Cũng theo Humboldt, cần phải phân biệt giữa “hình thức bên trong” và “hình thức bên ngoài” của ngôn ngữ, của từ; trong đó “hình thức bên trong” gắn với thế giới quan của cộng đồng bản ngữ, còn “hình thức bên ngoài” thì gắn với ngữ âm, ngữ pháp v.v… Tue, 01 Jan 2008 00:00:00 GMT http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6273 2008-01-01T00:00:00Z