http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/5825 2026-05-19T17:42:23Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6234 Lịch sử quan hệ Việt Nam, Trung Quốc thế kỷ XIX: Thể chế, triều cống - Thực và hư Yu, Insun Lịch sử Việt Nam trong giai đoạn hai nghìn năm trước cận đại không thể lý giải chính xác nếu không gắn với quan hệ về mặt chính trị với Trung Quốc. Chúng ta có thể hiểu về điều này một cách dễ dàng từ quan hệ hai nước được trình bày dưới đây. Từ cuối thế kỷ thứ II tr.CN đến đầu thế kỷ thứ X sau CN, Việt Nam chịu sự thống trị trực tiếp của Trung Quốc cho đến k hi g iành đ ược độc lập. Một nghìn năm này, lịch sử Việt Nam thường được gọi là “thời kỳ Bắc thuộc”. Từ sau khi thoát khỏi ách thống trị của Trung Quốc giành độc lập vào nửa đầu thế kỷ X đến trước khi rơi vào ách thống trị của thực dân Pháp vào nửa sau thế kỷ XIX, trong một nghìn năm, Việt Nam đã thiết lập quan hệ triều cống dưới hình thái nước phiên thuộc của Trung Quốc, vừa duy trì quan hệ thân thiện về chính trị vừa đồng thời tiếp nhận văn hoá Trung Quốc trong “trật tự thế giới kiểu Trung Hoa”, theo cách nói của người Trung Quốc. Chúng ta có thể gọi giai đoạn này là “giai đoạn quan hệ triều cống”. Tất nhiên, ở giai đoạn này, Việt Nam đã bị Trung Quốc xâm lược nhiều lần, nhưng ngay sau khi đẩy lùi các cuộc xâm lược này, triều đình Việt Nam đã gửi ngay sứ giả sang Trung Quốc nhằm nỗ lực khôi phục quan hệ hữu hảo và tránh xung đột. 2008-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6233 Thể chế chính trị ở Việt Nam thế kỷ XI - XIII dưới thời Lý Trần, Thị Vinh Vương triều Lý được thiết lập vào năm 1009, ngay sau thế kỷ bản lề (thế kỷ X) – giành và giữ chính quyền từ tay phong kiến ngoại bang của dân tộc Việt Nam. Từ khi thoát khỏi ách thống trị của phong kiến ngoại bang, nhà nước quân chủ dân tộc Việt Nam bắt đầu được xác lập. Trải qua các triều Ngô – Đinh – Tiền Lê, nhà nước quân chủ dân tộc đ ã d ần dần được kiện toàn, nhưng vừa ra đời s au đ êm trường phụ thuộc, nhà nước thời kỳ này hãy còn non trẻ, chưa hoàn thiện về mặt thiết chế, phải đợi đến những thế kỷ sau, bắt đầu từ thời Lý trở đi, mới có điều kiện phát triển và hoàn thiện hơn với những thể chế của nó. 2008-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6232 Qua thành Bản phủ trở lại vấn đề Thục Phán - An Dương Vương trong lịch sử Việt Nam Đinh, Ngọc Viện Vấn đề nguồn gốc Thục Phán – An Dương Vương và sự ra đời của nước Âu Lạc là một trong những vấn đề cốt lõi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của Việt Nam. Vì vậy, nó đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học cả trong và ngoài nước từ hàng trăm năm nay. Trong quá trình nghiên cứu, các nhà học giả đều ghi nhận: Nước Âu Lạc kế tiếp nước V ăn L ang v à A n D ương V ương k ế ngôi vua H ùng l à n hững sự kiện, nhân vật lịch sử có thật. Song cho đến nay, xung quanh vấn đề nguồn gốc Thục Phán – An Dương Vương và sự ra đời của nhà nước Âu Lạc vẫn có nhiều ý kiến khác nhau. Những tài liệu cổ xưa nhất ở Trung Quốc như Giao Châu ngoại vực ký, Quảng Châu ký đều g hi A n D ương V ương l à “Thục Vương Tử” (con vua Thục). Sách Hậu Hán thư khi chép về quận Giao Chỉ cũng chú thích: “Đấy là nước cũ của An Dương Vương...”. Một số sách cổ khác ở Trung Quốc cũng ghi rằng An Dương Vương là con vua Thục, nhưng không cho biết xuất xứ cụ thể của vua Thục và vua Thục là ai, vị trí của nước Thục ở đâu?... 2008-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/6231 Bước đầu tìm hiểu về Tơring và các thủ lĩnh của người GIARAI từ nửa cuối thế kỷ XIX - nửa đầu thế kỷ XX Nguyễn, Thị Kim Vân Giarai là một trong năm tộc người Mã Lai – Đa Đảo hiện sinh sống trên vùng đất nam Trường Sơn – Tây Nguyên và đồng bằng ven biển Trung Bộ Việt Nam. Trước khi người Pháp đặt được ách cai trị lên các cao nguyên phía tây của vùng đất Nam Trung Bộ, người Giarai đã có một tổ chức xã hội mà họ gọi là tơring/ tring3, có quy mô lớn hơn làng. Tổ chức xã hội cổ truyền này của người Giarai không được nhiều tư liệu nhắc đến. Trong báo cáo tham luận tại hội thảo Việt Nam học lần thứ ba này, chúng tôi cố gắng làm sáng tỏ phần nào về các tơring và một số thủ lĩnh của các tơring lớn của người Giarai từ nửa cuối thế kỷ XIX đến nửa đầu thế kỷ XX, trong điều kiện tư liệu cho phép. 2008-01-01T00:00:00Z