http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/1398 Sun, 17 May 2026 01:01:31 GMT 2026-05-17T01:01:31Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/2462 DẤU ẤN VĂN HÓA CỦA NGƯỜI PHÁP TRÊN ĐẤT VIỆT Nguyen, huong Người Pháp quyết tâm trụ lại trên đất Hà Nội từ cuộc viễn chinh Bắc Kỳ lần thứ nhất năm 1873. Sau khi chiếm được Hà Nội (ngày 20/11/1873), thực dân Pháp, trong vòng không đầy một tháng, lần lượt đánh chiếm các tỉnh vùng châu thổ sông Hồng: Hưng Yên ngày 23/11, Phủ Lý ngày 26/11, Hải Dương ngày 3/12, Ninh Bình ngày 5/12 và Nam Định ngày 12/12. Mặc dầu, ngày 21/12, quân dân Hà Nội đã đánh bại quân Pháp ở trận Cầu Giấy làm nức lòng quân dân ta trên cả nước và đẩy quân Pháp vào thế bị động, nhưng triều đình Huế vẫn trượt dài trên con đường thỏa hiệp, đầu hàng. Ngày 15/3/1874, triều đình Huế ký Hiệp ước mới với 22 điều khoản công nhận sự thống trị của Pháp trên miền Lục tỉnh, quyền đi lại, buôn bán, truyền đạo trên đất nước ta và đặc biệt cho phép người Pháp được quyền cư trú và đặt lãnh sự quán ở Hà Nội, Hải Phòng và Quy Nhơn. Trong Thương ước ngày 31/8 năm đó nhắc lại nội dung Hiệp ước trên và nói rõ thêm là triều đình Huế phải nhượng cho chính phủ Pháp một khu đất rộng 5 mẫu (khoảng 2,5ha) để xây dựng nhà cửa cho viên lãnh sự và những người tuỳ tùng. Từ tháng 1/1875 mới xác định được vùng đất nhượng là khu Đồn Thuỷ đến tháng 5 năm đó, một thỏa ước giữa Tổng đốc Hà Nội Trần Đình Túc với phía Pháp mở rộng khu vực Đồn Thuỷ lên 18 ha, chạy dọc theo sông Hồng từ Viện Bảo tàng Lịch sử đến Bệnh viện Hữu nghị hiện nay. Tháng 10/1875, người Pháp khởi công xây dựng các công trình kiến trúc kiên cố trên khu nhượng địa theo bản thiết kế của sĩ quan công chính Varen như Tòa Lãnh sự được xây dựng theo phong cách cổ điển Paris, các tòa nhà hai tầng làm nơi ở cho sĩ quan, trụ sở chỉ huy quân sự, trại lính và kho tàng… Đó là những công trình kiến trúc đầu tiên mang dấu ấn văn minh Pháp hiện hữu trên mảnh đất Hà Nội mà bây giờ ta vẫn có thể thấy được trong khu Bệnh viện quân đội 108. Chính nơi này trở thành “vườn ươm văn hoá Pháp” tại Hà Nội. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/2462 2011-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/2438 MỘT CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ CỦA TẦNG LỚP KẺ SĨ ĐẤT THĂNG LONG Nguyen, huong Tầng lớp trí thức của đất nước ở các thời kỳ lịch sử khác nhau có diện mạo và thuộc tính không như nhau. Nhắc lại rằng, kể từ thời điểm Ngô Vương Quyền vãn hồi lại nền độc lập (938) cho tới nửa sau thế kỷ XIII, nhà sư là hình ảnh nổi bật nhất, chiếm số lượng đông đảo nhất trong đội ngũ ấy. Nhưng trí thức Phật giáo, do bản chất giáo lý, là loại hiện tượng cá biệt hoá cao độ, theo cả hai góc nhìn. Một, mối quan tâm hàng đầu của những người trí thức tu hành, dù sao mặc lòng, vẫn được định hướng mạnh mẽ về phía tìm kiếm “những chân lý và giải pháp tối hậu”, nghĩa là hướng ra ngoài, hướng lên trên đời sống thường nhật, thế tục. Đắc đạo, giác ngộ trước hết là những mối quan tâm, những phạm trù thuộc về tâm linh và thuộc cá nhân. Hai, sự “truyền đăng”, hình thức tiêu biểu của di truyền xã hội về nhận thức và tu tập trong Phật giáo, không thể coi là tương đương, không thay thế được cho sự truyền thừa của các thế hệ trí thức theo con đường huyết thống, gia tộc hướng tới sự khu biệt với phần còn lại của cộng đồng. Dựa vào Phật giáo, và nói chung dựa vào giáo hội của những tôn giáo xuất thế, quốc gia không hình thành và sở hữu được một đội ngũ trí thức thực thụ theo đúng nghĩa là vì thế. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/2438 2011-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/2421 VĂN HÓA HUẾ - KẾ THỪA VĂN HÓA THĂNG LONG, KẾT TINH Ở THẾ KỶ XIX Nguyen, huong Thừa Thiên Huế là mảnh đất nằm giữa miền Trung, từ thời cổ đại thuộc địa bàn văn hoá Sa Huỳnh, Chămpa, có mối giao lưu mật thiết với văn hoá Đông Sơn của nước Văn Lang - Âu Lạc. Trong cuộc đồng minh chiến đấu chống quân xâm lược Nguyên, vương triều Đại Việt và Chămpa thiết lập quan hệ bang giao hòa hiếu dẫn đến cuộc hôn nhân của công chúa Huyền Trân và vua Chế Mân, mà sính lễ là hai châu Ô Lý, tức phủ Thuận Hoá, trong đó có vùng đất Thừa Thiên Huế. Như vậy, vùng đất này hội nhập vào lãnh thổ Đại Việt không phải bằng sự xâm lấn hay chiến tranh mà là sản phẩm của quan hệ đồng minh chiến đấu, của sự bang giao hòa hiếu và một cuộc hôn nhân thân thiện. Từ đó, trên vùng đất này diễn ra sự chuyển dịch cư dân, sự giao thoa văn hoá Việt - Chăm, làm phong phú cho vùng địa - văn hoá Thừa Thiên Huế. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/2421 2011-01-01T00:00:00Z http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/2401 PHÁT HUY KHAI THÁC TIỀM NĂNG, VAI TRÒ CỘNG ĐỒNG TRONG QUÁ TRÌNH BẢO TỒN DI SẢN VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG THĂNG LONG – HÀ NỘI Nguyen, huong Quá trình dựng nước, giữ nước và xây dựng phát triển Thủ đô đã hun đúc nên truyền thống Hà Nội ngàn năm văn hiến và anh hùng. Lịch sử cũng đã lưu lại trên vùng đất “rồng cuộn hổ ngồi” này một khối lượng di sản văn hoá truyền thống đồ sộ, phong phú với hơn 5000 di tích lịch sử - văn hoá, di tích lịch sử cách mạng và kháng chiến, hơn 1000 lễ hội và nhiều di sản vật thể, phi vật thể khác. Nhân dân, cộng đồng là lực lượng chủ yếu đã xây dựng, sáng tạo nên các công trình di sản đó, và chính họ đã và đang giữ gìn di sản văn hoá truyền thống với sự quản lý, bảo trợ của Nhà nước… Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT http://tainguyenso.vnu.edu.vn/jspui/handle/123456789/2401 2011-01-01T00:00:00Z